ضمن تشکر از اصحاب اندرونی و سروران گرام که قدم رنجه فرمودند و مجلس ما را با حضور خود رونق بخشیدند خدمتتان عارضم که اساسا این گونه بحث های اعتقادی راه به جایی نمی برد. زمانی بحث می تواند سود مند باشد که طرفین دعوا از یک سیستم فکری واحد تبعیت کنند. متاسفانه بین دین داران و دگر اندیشان چنین مقیاس واحدی وجود ندارد و هیچ تبدیل منطقی هم بین این دو باور نیست.

گروهی معتقد است خدایی در آسمان است و زمین و آسمان و کهکشان را در هفت شبانه و هفت روز افریده و تنها بر روی زمین آدم را خلق کرد ه و او را اشرف مخلوقات قرار داده و پیامبری را مبعوث کرده  تا انسان ها را به راه راست هدایت کند و او بر تمام اعمال و رفتار ما آگاه است و اعمال ما را اگر به قدر ارزنی باشد محاسبه می کند و  رحمان و رحیم است و اگر او را عبادت کنیم  و روزی پنج بار به زبان عربی رو به قبله بایستیم و نماز بخوانیم  و وضو بگیریم و کف دستمان را از کف پایمان بر فرق سرمان بکشیم ما را به بهشت می برد ( جنات تجری من تحتها الانهار). ولی وای به روزی که در این کار کاهلی کنیم ( ویل ٌ للمصلین ) یا  به او ایمان نداشته باشیم  ( قل یا ایها الکافرون)  یا خدای ناکرده تار موی ما از مقنعه بیرون بیفتد، آنگاه خدا  ما را در آتش جهنم خواهد سوزاند و عذابی الیم بر ما نازل خواهد کرد  و در آن تا ابد خواهیم سوخت ( فی ها خالدون)..

گروه دوم برای منشا آفرینش  فرضیه هایی دارد  و برای منشا حیات به فرضیه ی تکامل اعتقاد دارد و تنها آنچه با علم و منطق و تجربه توجیه می شود را می پذیرد  و در عین حال اذعان دارد که علم بشر ناقص و محدود و ابطال پذیر است و آنچه او می داند تمام حقیقت نیست و دنیا خیلی بزرگتر و عظیم تر و پیچیده تر از آنی است  که در تصور ما می گنجد

گروه اول به باورهایش ایمان دارد. ایمان یعنی  اعتقاد راسخ به چیزی که با علم اثبات نمی شود مثل خدا ، بهشت ، جن و ملایکه.گروه دوم به هیچ چیز ایمان ندارد . چون در گستره ی علم چیزی به نام ایمان نمی گنجد .مثلا هیچ کس به قوانین ترمودینامیک یا قانون جاذبه ی نیوتون ایمان نمی آورد  بلکه آنها را بعد از اثبات شدن می پذیرد

گروه اول  به منشا الهی و ذات لا یزال باری تعالی  متصل است و آنچه می گوید عین حق است که توسط وحی به بنده ی برگزیده  اش نازل شده و توسط امامان و معصومین به ا و رسیده است و از هرگونه اشتباهی مبراست. گروه دوم برای دانش بشر احتمال نسبیت و خطا قایل است و آنچه به دست می آید را حاصل علم و تجربه ی بشری می داند و خود را از اشتباه مصون نمی داند.

گروه اول  باورهایش را مقدس می داند وگروه دوم را هدایت  و در صورت عدم ارشاد مجازات می کند ولی گروه دوم معمولا چنین حقی برای خود قایل نیست.

این دو گروه مثل دو خط متنافرند و هیچ وقت به هم نمی رسند چون سیستم تفکر آنها با هم در دو صفحه ی متفاوت است. در یک جامعه ی آزاد  هر دو گروه باید حق زندگی کردن ، آزاد بودن و ابراز نظر کردن را داشته باشند . در بک جامعه ی آزاد ،هرکس حق دارد هرجور که می خواهد به هر آنچه که می خواهد نگاه کند و نظرش را هرطور که بخواهد بیان کند ولی هیچ کس حق ندارد کسی را وادار کند آن نظر را بپذیرد