لائو تسه می گوید » فرزانه ، فکر نو را آن چنان در ذهن پیروانش ایجاد می کند که آنها تصور می کنند از ابتدا  مال خودشان بوده است».ساختار مغز ساختار پیچیده ای است. وقتی شما تکه ای از واقعیت را به سمت کسی پرتاب می کنید   در بهترین حالت بخش خودآگاه ذهن او را هدف قرار می دهید و  این تنها  سر بیرون مانده ی کوه یخ است و 90% آن نه تنها از دسترس شما دور است بلکه از دسترس خود آن شخص هم دور است.تا به حال دیده اید که کسی با بحث و جدل به  بی ارزش بودن اعتقادش پی ببرد و یا راه جدیدی را انتخاب کند؟تا بحال دیده اید یک کافر از پای مجلس وعظ ، مومن برخیزد؟

تا به حال اسم سر آرتور کانن دویل -نویسنده ی داستان های شرلوک هولمز- را شنیده اید؟ هرگز به این فکر کرده اید که او با داستان هایش چه هدفی را دنبال می کند؟در همه ی ماجراهای شولوک هولمز این خرد و دانش بشری است که بر جهل و خرافه پیروز می شود. با آنکه در ابتدای داستان به نظر می رسد که یک نیروی شر و ماورا طبیعه وجود دارد ولی در پایان با درایت و نکته سنجی هولمز و البته واتسون می بینیم که برای هر چیزی یک دلیل منطقی وجود دارد. شرلوک هولمز در واقع  تجلیلی است از توانایی بی پایان مغز انسان  در جهانی که در آن هر رخدادی دلیلی علمی دارد. داستان در لایه بیرونی یک معمای جنایی را می گشاید ولی در واقع کارکرد بسیار عمیق تری دارد  و مردمی که آن  را می خوانند بدون آنکه حتی متوجه شوند با تفکرخردگرایی مواجه می شوند که  در آن برای خرافه و جهل  جایی باقی نمی ماند و شالوده ی تفکر سنتی آن زمانه را نشانه می رود. هنر اینجاست که این پیام آنچنان ماهرانه در عمق تار و پود داستان نهفته است که عقل گریز ترین آدمها هم آن را با آغوش باز می پذیرند.

و این کارکرد هنر است، کارکرد نقاشی، کارکرد رمان؛ کارکرد علوم انسانی است. برای همین هم همواره حکومت های توتالیتر و فاشیستی از هنرمندان وحشت داشته اند و موسیقی و کتاب و فیلم در این گونه حکومت ها زیر تیغ سانسور می رود. آنها خوب می دانند که ارزش یک نوشته ی هنرمندانه  که با ظرافت اعتقادی را زیر سوال می برد از هزاران مانیفست شعار آمیز تند و تیز بیشتر است. برای همین هم پیامبر اکرم بلال حبشی را بر سر بام می فرستد تا اذان را به صدایی خوش بخواند تا اعراب جاهلی ایمان بیاورند. و این قدرت هنر است. برای آنکه  تفکری را نابود کنید لازم نیست ایده ای را همچون گلوله به سمت مخالف شلیک کنید. کافی است هنر آن را داشته باشید که  آن ایده را به زیبایی به نمایش بگذارید  و اگر در آن حقیقتی باشد مردم شروع به فکر کردن می کنند  و حرکت آغاز می شود. .

وقتی پای ریشه کن کردن اعتقادی به میان می آید مستقیم ترین راه ، راه غیر مستقیم است. برنده ترین روش ،لطیف ترین روش ممکن است و هنرمندانه ترین راه راهی است که حتی دیده نمی شود…

ظریف باشید