یکی از دروغ هایی که همواره در ماه رمضان به خورد ما داده می شود اندر فواید روزه برای بدن ، کاهش وزن، سم زدایی و اثراث مثبت حکمت آمیز روزه داری است. در اینجا سعی می کنم به اختصار و به زبان ساده در مورد برخی از مضرات روزه بر بدن توضیح بدم.

واقعیت علمی اثبات شده ای است که حدود 2/3  بدن انسان ( و طبیعتا مسلمانان) از آب تشکیل می شود. این میزان از آب برای حفظ بیوشیمی بدن در حالت فیزیولوژیک لازم و ضروری است. بدن شما در طول روز بطور مداوم از راههای مختلف ( تعریق؛ ادرار، تنفس و…) آب از دست  می دهد پس برای  حفظ این تعادل لازم است  آب از دست رفته جایگزین شود . به همین دلیل است که حتما شنیده اید که دانشمندان مصرف آب  فراوان ( دو تا سه لیتر یا معادل هشت لیوان) را در طول روز توصیه می کنند. اصلا چرا راه دور برویم ؟ به همین دلیل است که در بدن مکانیسمی به نام تشنگی وجود دارد . تا وقتی شما تشنه شدید آب بنوشید و تعادل اب و الکترولیت ( املاح) بدن حفظ شود. در صورتی که این تعادل به هم بخورد بدن دچار کم آبی می شود. به این حالت در ترمینولوژی پزشکی «دهیدراتاسیون » گفته می شود که در موارد «شدید» منجر به کاهش حجم خون ، شوک و حتی مرگ می شود.

روزه داری  بدن را در حالت دهیدراتاسیون قرار می دهد. شک دارید؟ یادتان که هست تشنگی علامت دهیدراتاسیون است (  در واقع زمانی که شما احساس تشنگی می کنید بدن بین 1-2% دچار کم آبی شده است و این عدد در طول روز بطور تصادعدی بالا خواهد رفت). این حالت البته فقط به دلیل ننوشیدن آب نیست. بلکه باید توجه داشت که 60% آبی که در بدن تامین می شود از غذا بدست می آید. در نتیجه  ی محرومیت از این دو بطور همزمان  بدن دچار دهیدراتاسیون می شود  و نتیجتا فرد روزه دار خشکی دهان و تشنگی را تجربه می کند. باید گفت که تشنگی  در واقع یک علامت  خطر جدی است و خداوند متعال شما برای سرگرمی آن را در بدن تان تعبیه نکرده است.  تشنگی یعنی بدن نیاز به آب دارد ، برو آب بخور. اما خوب، فرد روزه دار روزه است و این وضعیت تا زمان افطار ادامه می یابد و از وارد شدن به بهشت و سکس با حوریان  که بگذریم برای بدن عوارضی به دنبال دارد.

از بدترین پی آمدهای این وضعیت کاهش عملکرد کلیوی ، بالا رفتن ریسک تشکیل سنگ کلیه، سنگ کیسه ی صفرا، کاهش سرعت متابولیسم؛ اختلالات الکترولیتی، اسپاسم های عضلانی، عوارض مغزی ( که در زنان مخرب تر از مردان است) ،گیجی، لتارژی، سردرد، کاهش تمرکز و افت فشار خون وضعیتی و ….است. به یاد دارید که 60% بدن شما آب است. حتی مقادیر کم  دهیدراتاسیون هم می تواند اثرات بسیار زیان باری بر سلامت بگذارد.

آنچه نوشته شد فقط یک گوشه از اثرات روزه و اثر آن بر تعادل آب بدن بود. از باقی ماجرا که در واقع شامل اختلالات متابولیکی و شیفت بدن به سمت کاتابولیسم  در بدن است  می گذرم. فقط برای نمونه توجه شما را به بوی گند دهان روزه داران ( در اثر کتو اسیدوز) جلب می کنم. به نظر شما به جز این که خداوند متعال توی دهان روزه داران جهت تبرک ریده است دلیل دیگری برای آن وجود دارد؟ متاسفانه بله. آیا هیچ فکر کرده اید که وقتی در خلا را باز می کنید و بوی گه به مشام می رسد ممکن است گل زنبق توی مستراح باشد؟ مسلما هرگز. پس چرا وقتی در دهانتان را باز می کنید و بوی گندش دنیا را می گیرد فکر نمی کنید شاید اتفاق بدی اون تو دارد می افتد؟ به زبان علمی تر؛ این بوی کثافت نشانه ی این است که  بدن شما به جای چرخه ی گلیکولیز ( سوزاندن قند) چون قندی وجود نداشته به ناچار وارد کاتابولیسم پروتین شده است ( اتفاق خطرناکی که قرار نیست در شرایط سلامت بیفتد و منجر به از دست رفتن عضلات و مشکلات بی شمار دیگری در بدن می شود) و  در نتیجه ی آن کتون به شکل گاز ایجاد و از دهان مبارک روزه دار بیرون می اید.

در پایان از پرداختن به اثرات یک باره خوردن سحر و افطار در  حجم زیاد و خالی نگاه داشتن طولانی دستگاه گوارش در طول روز و باقی قضایای این ماه مبارک می گذرم. نکاتی که اشاره کردم همه در حد بدیهیات است. تفکر نقادانه می خواهید؟ بفرمایید و در متون معتبر علمی در مورد دهیدراتاسیون و کاتابولیسم  بگردید. اگرچه بعید می دانم کسی که اهل دین است اهل تفکر نقادانه هم باشد.

پی نوشت : شخصا با این که مردم روزه بگیرند هیچ مشکلی ندارم. مشکل این است که از روزه داری بعنوان یک حرکت مفید برای سلامتی یاد شود. وگرنه من به  زندگی شخصی و طاعات و عبادات هیچ مسلمانی کاری ندارم. مسلمانان مختارند که هرجور می خواهند زندگی کنند و روزه بگیرند. باور بفرمایید زبانم لال حتی اگر جمیع مسلمین و مسلمات اجمعین در اثر روزه داری خدای نکرده بمیرند هم  شخصا موجبات ناراحتی من را فراهم نخواهم کرد. دروغ چرا؟ من حتی خوشحال می شوم . البته از اینکه آنها یک راست وارد بهشت شده و با اولیا الله محشور شده اند.